Ποδόσφαιρο και φασιστική Ιταλία (Μέρος ΙΙ)

(συνέχεια…)

«Τα αθλήματα διδάσκουν την πειθαρχία, γυμνάζουν το σώμα και το μυαλό» έλεγε ο Αρκινάτι. Και η Εθνική Ιταλίας έπρεπε να διαφημίζει τον φασισμό. Ένας ολόκληρος μηχανισμός δημοσιογράφων, συγγραφέων, ανθρώπων του πνεύματος, πολιτικών και αθλητών ακόμα, είχε στηθεί πανέξυπνα και στρατηγικά στην υπηρεσία του καλού φασίστα που σε οτιδήποτε αφορούσε τον ανταγωνισμό, έπρεπε και θα ήταν πρώτος με κάθε θυσία.

Στους Ολυμπιακούς του 1928 και το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1930 η Αργεντινή και η Ουρουγουάη παρουσίασαν ένα ποδόσφαιρο σαρωτικό-εξωπραγματικό για τα δεδομένα της εποχής. Κέρδιζαν τις ευρωπαϊκές πριμαντόνες της εποχής με 5-6 γκολ διαφορά, με ένα-δύο, ανάποδα ψαλίδα, κάθετες μπαλιές, τρίπλες του θανατά και άλλα παρόμοια που οι Ευρωπαίοι ούτε που φανταζόταν. Το πρόβλημα φυσικά δεν ήταν ποδοσφαιρικό: ποιοι είναι αυτοί οι ινδιάνοι που θα μας μάθουν να παίζουμε και μπάλα?

Οι Ιταλοί ξέχασαν την απαγόρευση περί ξένων, βρίσκοντας παραθυράκι μέσω των oriundo ή rimpatriato, αφού θεωρητικά πολλοί Αργεντίνοι και Ουρουγουανοί που έπαιζαν σε αυτές τις ομάδες ήταν γιοι Ιταλών μεταναστών. Το καθεστώς έριξε ζεστές λιρέτες στις τσέπες των Λατινοαμερικάνων άσων για να αλλάξουν όχι μόνο ήπειρο και σύλλογο, αλλά και Εθνική. Με την συμβολή των υπεράσων από την Αργεντινή και την Ουρουγουάή (και έναν καλό κορμό ντόπιων) η Σκουάντρα Ατζούρα έγινε ένα αχτύπητο σύνολο για όλη την δεκαετία του ’30. Η νίκη έγινε για το καθεστώς αυτοσκοπός: διαφήμιζε το πόσο καλά ήταν οργανωμένο το φασιστικό Κράτος και έδειχνε με την εισροή των oriundo ότι ενδιαφέρεται «για τους Ιταλούς όλου του κόσμου». Ακόμα και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα διαφήμιζαν στους μαθητές τους τις αθλητικές επιτυχίες του έθνους.

Πολλοί ρώταγαν, πως είναι δυνατόν να είμαστε υπερήφανοι για μια Εθνική Ιταλίας και για τις ομάδες μας που είναι γεμάτες με ξένους παίκτες. Το καθεστώς έλεγε ότι ήταν Ιταλοί μετανάστες στην Λατινική Αμερική. Χάρη σε αυτούς και στην εύνοια της ΦΙΦΑ και της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής η εθνική Ιταλίας της δεκαετίας του ’30 μπορεί να σκότωνε το ποδόσφαιρο –σε μια εποχή που όλοι έπαιζαν επιθετικά και θεαματικά- αλλά έφερνε νίκες στον φασισμό.

Και μάλιστα όσο οι εξωτερικές σχέσεις της χώρας επιδεινώνονταν, τόσο η ανάγκη για νίκες γινόταν όλο και πιο επιτακτική. Αυτή η επιτακτική ανάγκη έγινε πραγματικότητα με την squadra azzura, την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της χώρας.

Η Εθνική Ιταλίας κέρδισε τα Παγκόσμια Κύπελλα του 1934, του 1938 και ενδιαμέσως τους Ολυμπιακούς του ’36 στο Βερολίνο. Έτσι αποδεικνυόταν ότι ο Φασισμός ήταν το εξαιρετικό πολιτικό σύστημα που έλειπε τόσα χρόνια από την χώρα. Ο ντούτσε φωτογραφιζόταν με τα παιδιά (Ιταλούς, Ουρουγουανούς, Αργεντίνους) που έφερναν στην χώρα τα διεθνή τρόπαια, αποδεικνύοντας ότι τα μεγαλόπνοα σχέδια του φασισμού ήταν αυτά που έλειπαν τόσο καιρό και η χώρα δεν πήγαινε μπροστά. Το ιδιωτικό αρχείο του προπονητή της τότε εθνικής Βιτόριο Πότσο, πιθανότατα του πιο διάσημου Ιταλού της εποχής μετά τον Μουσολίνι, μένει ακόμα κλειστό.

Χοντρός (στην κυριολεξία όμως) μάγκας ο συντηρητικός allenatore της εθνικής: έβγαζε γλώσσα στους Άγγλους, φωτογραφιζόταν με ευχαρίστηση δίπλα στον Duce, είχε τους παίχτες στρατιωτάκια, και σκότωσε το παγκόσμιο ποδόσφαιρο πριν της ώρας του…Αν βεβαίως οι κορυφαίες του κόσμου Αργεντινή και Ουρουγουάη κατέβαιναν τότε στο ΠΚ ’34 και ΠΚ ’38 ο κ. Πότσο και η Ιταλία του να έπαιρναν το μάθημά τους…Δεν κατέβηκαν όμως, και η ιστορία καταγράφει του διαγωνιζομένους τελικά..! Ή για την ακρίβεια τους –με κάθε τίμημα- νικητές!

Ούτως ή άλλως όμως, το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1934 απετέλεσε για τον φασισμό την καλύτερη ευκαιρία να δείξει στον κόσμο την τελειότητα του πολιτικού του δόγματος: ελλείψει Αργεντινής και Ουρουγουάης που χωρίς καμία αμφιβολία θα τους τσάκιζαν εξαιτίας της τρομακτικής τεχνικής τους διαφοράς, οι Ιταλοί και ο Μουσολίνι ετοιμάστηκαν να αντιμετωπίσουν τα μεγαθήρια της ευρωπαϊκής ηπείρου ήτοι εκείνο τον καιρό –ελλείψει της Αγγλίας από τις διεθνείς διοργανώσεις- η Ουγγαρία, η Τσεχοσλοβακία και η Αυστρία.

Το Μουντιάλ θεωρήθηκε τέλειο οργανωτικά, αφού όλος ο μηχανισμός του καθεστώτος κινήθηκε με σκοπό τη διαφήμιση. Νέο στάδιο στην Ρώμη με την ονομασία του Φασιστικού Κόμματος, όλοι οι διαιτητές υπέρ της διοργανώτριας, με τα γκολ να μπαίνουν από τους Λατινοαμερικάνους της ομάδας. Παραλίγο να τα έβαζαν οι διαιτητές. Σε όλα τα ματς ο αντίπαλος ήταν καλύτερος, μα σε όλα ο χοντρός ήρως Βιτόριο Πότσο, έβρισκε τον τρόπο να κερδίζει…

Τα ίδια πάνω κάτω συνέβησαν και στο Μουντιάλ του ’38. Οι Αργεντίνοι και οι Ουρουγουάνοι μποϋκοτάρισαν την διοργάνωση επειδή η FIFA δεν την έδωσε στην Αργεντινή όπως είχε υποσχεθεί, οι Βραζιλιάνοι την είδαν υπερομάδα και στον ημιτελικό κατέβασαν τα δεύτερα για να ξεκουράσουν τους βασικούς ενόψει τελικού…και έτσι η στιβαρότατη για την εποχή Ιταλία του Βιτόριο Πότσο, σκοτώνοντας το άθλημα σήκωνε το δεύτερο σερί Παγκόσμιο Κύπελλό της. Καταλαβαίνετε τι τερατουργήματα ειπώθηκαν…

Με την πτώση του Φασισμού πολλά άλλαξαν αλλά και πολλά άλλα παρέμειναν ίδια. Η Μπολόνια πχ από ομάδα του καθεστώτος έγινε ομάδα-σύμβολο της ιταλικής αριστεράς. Οι ομάδες με τα σύνορα ανοιγμένα έκαναν το ιταλικό πρωτάθλημα, το καλύτερο της δεκαετίας του ’50 μετά το ισπανικό. Ακολούθησαν τις μάζες που έρεπαν προς την αριστερά, χωρίς απαραίτητα να αλλάξουν τα πρόσωπα που τις διοικούσαν. Οι αριστερές ομάδες θα πνιγόντουσαν με τον χρόνο. Και όσες δεν πνιγόντουσαν θα έπρεπε να ακολουθήσουν τον δρόμο ανάμεσα στην ανυπαρξία και το ξεπούλημα. Τα πρόσωπα που δεν άλλαξαν, θα προσφέρανε τις υπηρεσίες τους και στην νέα, δημοκρατική και ελεύθερη Ιταλία. Δεν άλλαξε η μορφή της Serie A. Δεν άλλαξε το πάθος των Ιταλών για το ποδόσφαιρο. Ούτε και οι πολιτικοί που πάντα ήξεραν να τιθασεύουν τις μάζες ή να τις φέρνουν στα χωράφια τους μέσω του ποδοσφαίρου… (βλ. Μπερλουσκόνι)