Αραράτ Ερεβάν & Νικίτα Σιμονιάν-Μια κομμουνιστική ιστορία

Πρόσφατα χωμένος και πάλι (μετά από 7-8 χρονάκια) στα βάθη ενός τεράστιου ποδοσφαιρικού αρχείου (πολύ πριν τα καλούδια του ίντερνετ) διάβαζα για τον Νικίτα Σιμονιάν, τον αρχηγέτη του αρμενικού ποδοσφαίρου. Και με οδηγό τον Νικήτα σκέφτηκα ότι μια νέα κατηγορία ξεκινά στο Golazo υπό την ονομασία Retrogolazo…Απλά…με βότκα, μεράκι και καλή καρδιά. Στο Retrogolazo θα γίνονται συνεχείς διορθώσεις για να έρχεται ο αναγνώστης όλο και πιο κοντά στην αλήθεια.

Ο Νικήτα Σιμονιάν απετέλεσε έναν καταπληκτικό σέντερ φορ την δεκαετία του ’50. Οι Αρμένιοι φίλοι και συγγενείς καμάρωναν για το δικό τους παιδί, που διαφήμιζε την μακρινή και άσημη επαρχία τους με τα γκολ του, όχι μόνο στην Μόσχα μέσω της Σπαρτάκ στην οποία έπαιξε για μια δεκαετία (133 γκολάκια ο δικός σου σε λιγότερα από 250 ματς), αλλά και με την εθνική Σοβιετικής Ένωσης την οποία τίμησε 22 φορές με 12 γκολ…Το να παίξει κάποιος 20 φορές στην Σοβιετική Ένωση έμοιαζε σαν να έχει καμια 70άρα σημερινές συμμετοχές
και λόγω των λιγότερων παιχνιδιών,
αλλά και εξαιτίας του γεγονότος ότι η εθνική Σοβιετικής Ένωσης ήταν πάντα κλικαδόρικη ομάδα.

Ρώσος ο κόουτς? Ρώσους καλούσε. Ουκρανός ο κόουτς? Ουκρανούς καλούσε…και πήγαινε λέγοντας. Και μέχρι τα μέσα των 70ς δεν έκανε άλλος κουμάντο στην εθνική της ΕΣΣΔ. Μόνο Ρώσοι (κυρίως) και Ουκρανοί.

Για να καταλάβετε τι σήμαινε 20 συμμετοχές το 1959, θυμηθείτε ότι τ0 1974 ο Βίκτωρ Κολότοφ της Ρούνιν, ήταν στην πρώτη 20άδα των διεθνών συμμετοχών στην ιστορία, με μόλις 33 συμμετοχές. Ο Νικήτας μέσα στις 20 συμμετοχές, πήρε το χρυσό Ολυμπιακό μετάλλιο του 1956, που οι Σοβιετικοί πολύ επιθυμούσαν απέναντι στους εξολοθρευτές της εποχής (ποδοσφαιρικώς) Ούγγρους.

Ο Νικήτας ήταν εκεί, ήταν παντού, σπινθηροβόλος, και καθόλου τυχαία αφότου σταμάτησε το ποδόσφαιρο, έναν χρόνο μετά πέφτει στα βαθιά, προπονητής της μεγάλης Σπαρτάκ, η οποία με την συμπολίτισα Ντιναμό μονοπωλούσαν τους τίτλους, μέχρι να ξεπεταχτεί και η τρομερή Ντιναμό του Κιέβου. Το 1962 και το 1969 οι Αρμένηδες είδαν τον άνθρωπό τους στην Μόσχα να παίρνει τα πρωταθλήματα, οδηγώντας την ομάδα από τον πάγκο. Στο μεταξύ η ομάδα του Ερεβάν άλλαζε ονόματα. Σπαρτάκ Ερεβάν, μετά Ντιναμό, μετά πάλι Σπαρτάκ, ανάλογα με τους ένστολους που την διοικούσαν, ώσπου το 1963 καταλήγει στο Αραράτ Ερεβάν (Арарат Ереван). Δείγμα φιλελευθεροποίησης η έλλειψη Σπαρτάκ ή (πόσο μάλλον) Ντιναμό στο όνομά σου…

Εν τω μεταξύ, ο Νικήτα είναι ένα σημαίνων πρόσωπο του σοβιετικού ποδοσφαίρου, πρώην διεθνής και ένας πολύ καλός μάνατζερ. Αλλά η μοίρα το είχε γραφτό να γράψει ιστορία με την ομάδα της γενετείρας του. Την οποία η Μόσχα αγνοούσε σε βαθμό εξοργιστικό. Στο Ερεβάν οι μεγαλύτερες αντισοβιετικές διαδηλώσεις δεν ήταν για κανένα πολιτικό σκοπό, αλλά μόνο για την Γενοκτονία. Ήταν το 1965 όταν όλη η Αρμενία ξεσηκώθηκε για τα σαραντάχρονα της σφαγής από τους Τούρκους. Η Μόσχα δεν άκουσε, απλά βάραγε.

Τέλοσπάντων για να επανέλθουμε, τον Μάρτιο του ’73, ο Νικήτας ανέλαβε την άσημη -μπλε βασικά και κόκκινη δευτερευόντως- Αραράτ του Ερεβάν. Τρομερά άσημη ομάδα η Αραράτ, ακολουθούσε τα βήματα της γενετείρας του Νικήτα…Ανεβοκατέβαινε πρώτη και δεύτερη εθνική, και μόλις από το 1965 που ξανανέβηκε κατάφερε να σταθεροποιηθεί στην πρώτη κατηγορία. Μην φανταστείτε όμως κάτι τρομερό…Πανηλειακός και κάτω…Ώσπου το 1971 κάνει το πρώτο μπαμ

και βγαίνει 2^η πίσω από την Ντιναμό Κιέβου. ..Σούπερ έκπληξη. Το Μάρτη του ’73 με την μαγιά της ομάδας του ’71 ο Νικήτας κατέβηκε στην πρωτεύουσα της μαμάς Αρμενίας με ένα πρόγραμμα παγκοσμίως επαναστατικό και εξόχως σοσιαλιστικό, ένα πρόγραμμα ακραιφνώς κομμουνιστικό: Σε κάθε αγώνα που θα έπαιζε η ομάδα, την 11άδα που θα κατέβαινε δεν θα την αποφάσιζε αυτός…θα έπαιζαν οι 11 που οι ίδιοι οι παίκτες θα αποφάσιζαν μέσω επιτροπής ποδοσφαιριστών μετά από σύσκεψη και ψηφοφορία!!!!! Ο Νικήτα ήταν ήδη σούπερ όνομα…Αλλά ήταν πραγματικός κομμουνιστής!

Το αποτέλεσμα ήταν εξόχως ερεθιστικό: η Αραράτ του Ερεβάν έβαλε κάτω όλα τα θηρία και κατέκτησε περήφανα το πρωτάθλημα Σοβιετικής Ένωσης για πρώτη και τελευταία φορά στην ιστορία της. Ήταν μια τρομακτική έκπληξη-εξέλιξη που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί: η 2^η θέση του ’71 είχε θεωρηθεί τυχαία, όλοι πίστευαν ότι η Ντιναμό Κιέβου και τα μοσχοβίτικα αρπακτικά θα την έστελναν από εκεί που ήρθε.

Αλλά εκείνο το αξέχαστο 1973 κανείς δεν μπορούσε να αντισταθεί στους αρμένιους κομμουνιστές ποδοσφαιριστές –όνομα και πράξη- του Νικήτα Σιμονιάν, του οποίου οι επαναστατικές τακτικές περιελάμβαναν επιπλέον και νυκτερινές πτήσεις για να μην χάνονται οι πρωϊνές προπονήσεις! Ο Νικήτας, λάτρης της σκληρής πειθαρχίας, είχε εκτός από έναν φοβερό αρμένικο λαό στο γήπεδο (κάθε χρόνο πάνω από 800.000 εισητήρια!) και τους Αντριασιάν, Μαρκάροφ, Ζαναζανιάν (αρχηγός-στην φώτο σηκώνει το Κύπελλο του ‘73) και Ιστογιάν ως πρώτα βιολιά. Η ομάδα τερμάτισε πάνω από την Ντιναμό Κιέβου, πήρε από την ίδια ομάδα το Κύπελλο Σ. Ένωσης και έγινε η δεύτερη μόλις ομάδα στο σοβιετικό ποδόσφαιρο που κατακτούσε το νταμπλ. Η μεγάλη αντίπαλός της εκείνη την χρονιά το είχε καταφέρει το 1966.

Ήταν τόσο μεγάλος ο θρίαμβος που η Αρμενία ήταν μικρή πια για τον Νικήτα. Ανέβηκε σχετικά σύντομα στην Μόσχα για να αναλάβει την ίδια την Σοβιετική Ένωση που τράβαγε ζόρια. Η μη πρόκρισή της στο Παγκόσμιο Κύπελλο του ’74 ήταν ένα –χωρίς επιστροφή όπως αποδείχτηκε- χτύπημα…Και η Αραράτ, με τον επίσης φωτισμένο Βίκτορ Μασλόφ έγινε η αρμένικη «ομάδα όνειρο», χωρίς όμως -εκτός του να πάρει τίτλο πλην του Κυπέλλου του ’75- τίποτα άλλο…έσβησε σαν κερί που έλιωσε μετά το 1976, ξαναπέρασε στην ανυπαρξία, ακόμα και όταν, με την ανεξαρτητοποίηση έγινε γίγαντας του ανεξάρτητου πια αρμενικού ποδοσφαίρου.